Emprevizyon teorisi nedir?

Emprevizyon teorisi, sözleşmelerde beklenmedik olağanüstü durumların ortaya çıkması halinde tarafların yükümlülüklerinin yeniden değerlendirilmesine olanak tanıyan bir kavramdır. Bu teori, taraflar arasında adaletin sağlanmasını amaçlayarak, sözleşmenin taraflarını korumaya yönelik bir mekanizma sunar. Değişen koşulların sözleşmesel ilişkiler üzerindeki etkilerini ele alırken, tarafların haklarını ve yükümlülüklerini yeniden şekillendirme imkanı tanır.

Emprevizyon teorisi, öngörülemezlik ilkesi olarak da bilinir. Bu teori, sözleşme yapıldığı sırada taraflarca öngörülmeyen ve öngörülmesi beklenmeyen olağanüstü bir durumun ortaya çıkması halinde, bu durumun sözleşmesel ilişkilerde ahde vefa gerekliliğince istisna olarak bazı durumları görmezden gelmeyi mümkün kıldığını ifade eder.

Emprevizyon teorisinin geçerli olabilmesi için gereken şartlar şunlardır:

• Değişen hal ve şartlar olağanüstü ve objektif nitelikte olmalıdır.
• Edimler arasındaki denge, aşırı ölçüde ve açık biçimde bozulmuş olmalıdır.
• Sözleşmede veya kanunda değişen hal ve şartlara ilişkin bir kayıt veya hüküm bulunmamalıdır.
• Değişen hal ve şartların ortaya çıkışında tarafların kusuru bulunmamalıdır.
• Değişen hal ve şartlar taraflar bakımından önceden tahmin edilebilir veya beklenebilir nitelikte olmamalıdır.
• Edimler henüz ifa edilmemiş olmalıdır.

Emprevizyon teorisi, özellikle hukuk alanında kullanılan ve Fransız hukuku kökenli bir terimdir.